Een Zeeuwse DAC

Woensdag 11-03-2021

Zie mijn DAC van PvW die verschillende DAC's heeft weerstaan en keer op keer mij zeer tevreden stelt met zijn hemels gezang en de enige is die mijn kippenvel kippenvel bezorgt.

Dan praten we toch over  verschillende Dac's die ik hier niet noem vanwege prijs/kwaliteit verhouding . En dan praten we over 30.000 euro voor een DAC!  Of dat absurt is laat ik aan u.

U weet wel veel vragen  ( Zanden e.d. ), dus toch, maar niet dat presteren wat op het prijskaarje staat.

Hans, uit Goes, ontmoet tijdens een bezoek aan Audio-Echo een Nerd die softwarematig nogal het een en ander onder controle heeft en die zocht iemand die de voeding onder controle heeft en daar was Hans. Zodoende het idee om zelf een Dac te gaan bouwen die een onderscheidend vermogen heeft.  Niet een Dac die wel mooi klinkt maar een waauw effect heeft en die mijn PvW DAC overstijgt.

Het is niet een  project van een paar maanden en dan hebben we een Dac maar een langlopend project om als het product gereed is het te kunnen deponeren als een VERNIEUWEND product en een referentie wordt voor menigeen onder YOU Audiofielen.

Deze Dac maalt niet om voeding, gewoon een dropveter als eurosteker en draaien op het hoogste niveau.
De interne klok krijgt zijn voeding van een batterij en gaat jaren mee. De klok gaat werken als er een signaal is. Totaal afgesloten van het lichtnet, een van de grote vervuilers.

Volgens Hans;

Bij een Zeeuws product denk je niet direct aan een DAC. En voor niet ingewijden; 'DAC' staat voor: een 'Digitaal-Analoog-Converter'. Begin jaren 80 van de vorige eeuw werd de CD-speler geïntroduceerd. Het was het begin van een nieuw tijdperk waarbij maar liefst 80 minuten muziek op een klein rond plastic schijfje paste. Op zo'n CD stonden geen geluidsgolven zoals op tapes, maar enen en nullen in de vorm van 'putjes' in de CD geperst. Ik was zo rond 20 jaar denk ik toen iemand in het dorp waar ik woonde een CD-speler had gekocht. Dat was nieuws! We mochten met wat mensen op bezoek komen en ik weet me nog goed voor de geest te halen hoe de trotse eigenaar het apparaat demonstreerde. Zorgvuldig werd een CD boven in het laatje gelegd. Deksel dicht en jawel enkele seconden later kwam muziek uit het kastje! Nu was ik, zoals velen in die tijd, gewend om muziek te draaien vanaf singles en elpees. Het was een sensatie om zo'n volledig nieuw systeem te zien. Terwijl de cd-speler stond te spelen weet ik nog goed het gevoel van verwondering. Maar het klonk wel wat anders dan elpee. En of ik dit nu echt beter vond...



Anno 2021 kunnen we wat geschiedenis schrijven. Hoe goed was die eerste cd-speler? Werd er in de jaren die volgden nog betere technieken gevonden? Wie wat langer in ​ het audio wereldje meedraait weet dat de markt daarna overspoeld is met ​producten met technieken en terminologie​n​ die de weergave van digitale muziek nog beter zou moeten maken. Wie kent ze nog; 1 bit, oversampling, upsampling, 18 bitters, 24 bitters, 32bitter, Hires audio, DVD-audio, SACD en DSD.

Persoonlijk heb ik niet echt veel van verbetering gemerkt. Hoewel er zeker winst is behaald met verfijning van elektronica, zijn mijn twijfels gebleven. Gezien het feit dat vandaag de dag weer ​meer Vinyl verkocht wordt sterkt ​het vermoeden ​dat ik daar niet alleen in sta. Effin, in de ruim 30 jaar had ik ​ook ​de tijd mee als hobby elektronicus te verdiepen in DAC-techniek. Gewoon om er iets van te leren en begrijpen. In die periode trok ik op met mede-hobbyisten die ​ook ​veel tijd staken in het ontwikkelen en verbeteren van DAC-circuits. Het is mijn conclusie dat niemand er​ nog ​in ​slaagt het basisconcept (veel) te verbeteren. ​ ​

Het is inmiddels zo'n 2 jaar geleden dat ik Erwin tegenkwam bij Echo audio, een Hifi winkel in Goes. Erwin en ik komen daar vaker, om de nieuwste producten te beluisteren en wat te babbelen over audiotechniek. Erwin is programmeur ​en heeft veel kennis van digitale techniek. Dit keer ging het gesprek tussen ons over de ​best klinkende​​ voeding voor een Squeezebox Touch,​​ die we allebei in gebruik hebben. We besluiten ​een keer ​af te spreken bij mij ​thuis ​voor een ​​vergelijkende test. Tijdens ​het bezoek valt Erwin op dat ik een custom Dac heb. Dan vertelt hij dat hij sinds 2006 met vernieuwende ideeën rondloopt voor een DAC​​. Uhm, vernieuwend denk ik, dan moet je van goeden huize komen. ​Alles is al wel zo'n beetje bedacht​ anno 2021.

I2S is ​ niet nodig om een Dac te maken ​zegt Erwin, ​daar heb ik ideeën voor. ​Dan word ik getriggerd want iemand die ​zoiets zegt die kraakt het basisconcept​​. ​I2S (spreek uit als: "i-kwadraat-s") is een digitaal protocol wat wordt gebruikt om audiodata tussen elektronische schakelingen te communiceren. Waarom I2S voor problemen zorgt zal ik niemand mee vermoeien. Dat is technisch ingewikkeld verhaal. Na wat gedachten uitwisseling over en weer rollen er ideeën over tafel om samen een Dac te gaan maken. ​

Een jaar van ontwikkelen gaat voorbij. Na 7 maanden horen we voor het eerst geluid. Ik ben verrukt. Hoewel nog niet perfect hoor ik elementaire verbeteringen in het geluid die ik niet eerder hoorde uit welke Dac dan ook! Medio oktober 2020 stuur ik Fons een bericht met begeleidende foto:


​"Fons, ik heb nu zelf een Dac ontworpen samen met een programmeur". Fons ken ik al jaren als fijnproever op Hifi gebied. De inzet moet hoog zijn om hem nog te overtuigen van iets nieuws. Daarom wil ik zo graag dat hij dit hoort. Het komt zover en ik mag het printje komen aansluiten. We luisteren... Fons zegt niet veel. Nog een nummer en nog een nummer. Fons zegt: dit is mooi.  Jaren geleden merkte hij eens op; "het is de software". Met die woorden bedoelde hij dat de verbeteringen in de weergave tegenwoordig meer gezocht moeten worden in het toepassen van slimme software. Als ik dan vertel dat onze Dac voor het grootste deel uit slimme code bestaat, behoeft het niet veel meer betoog. Als de eerste productie Dac van de band rolt gaat deze bij Fons op auditie.

Hans

Einde deel 1. (In deel 2 meer over de technische noviteiten in deze dac)

15-04-2021

Vandaag Hans in HKZ om mijn goedkeuring te vragen, wat voor buffer moet worden.
De Buffer is al eens gewijzigd hier in de Kadmeia (HKZ) .
Hans heeft zijn eigen Buffer ontwikkeld